Terug naar hoofdinhoud

(Ondersteuning bij) psychisch lijden

Ik wist meteen dat dit een waaknacht zou worden. Zo'n nacht waarin ik mijn gedachten lekker laat aanrommelen. Het zijn vaak productieve nachten waarin ik erg helder ben en menig verhaal heb geschreven. Het ontstaat gewoon.

Deze nacht denk ik aan mijn cliënten. Een aantal heeft het erg zwaar en gaat over de bodem. Het zijn processen die diep transformerend kunnen zijn. Indrukwekkend. Ontzagwekkend.

Vervolgens gaan mijn gedachten naar periodes in mijn eigen leven waarin ik over de bodem ging met een absolute weigering om kapot te gaan. Praten deed ik niet. Opgevoed met: niet klagen maar dragen. 

Mijn grote angst was dat praten me zou verzwakken en ik zou instorten. Angst dat mensen me niet begrepen. Ik kende ook niemand die ik krachtig genoeg vond om me te ondersteunen. Ik vertrouwde er ook niet op dat iemand bleef, want ik was niet gezellig, had niets te vertellen en had geen belangstelling. Bang was ik ook voor het meelevend knikken, voor de figuurlijke aaien over mijn bol, voor adviezen.

Het oude werkte niet meer, ik moest mezelf opnieuw uitvinden en had geen idee hoe. Gelukkig had ik de mazzel dat ik in mijn opleiding verplicht sessies moest doen bij verschillende opleidingstherapeuten en leerde zo het bij mezelf uit te houden. Ik werd krachtig, ontspannen en evenwichtig.

Terugkijkend heb ik veel vertrouwen gekregen in deze ontwikkelingsprocessen. Als ik op de bodem zit is het waardeloos, maar als ik ga zien met nieuwe ogen maakt het me stil van ontroering.

Het is als een rups die zich verpopt. Wat er in de cocon gebeurt weet niemand. Wel dat er chemische processen zijn, het is vochtig (veel verdriet), het gaat over afscheid van het oude, want er komt geen rups meer uit de cocon. Na verloop van tijd komt er een vlinder uit. Of niet. De vlinder heeft niets meer van de rups, het is een volledige transformatie.

Vaak gaan mensen gaatjes peuteren in de cocon om te kijken hoever het is. Is het nou nog niet klaar? Hoe lang gaat dit duren? Wordt het überhaupt wel wat? Een ding is zeker, wordt er een gaatje in de cocon gemaakt, dan gaat de inhoud dood en komt er geen vlinder uit.

WACHTEN

Ik vind het een voorrecht met iemand mee te mogen lopen die zo diep gaat. Velen houden dat niet vol. Het is ook zwaar om een geliefde zo te zien lijden. Daarnaast is er een grens aan de draagkracht van mensen. Er is een grens aan de draagkracht van de persoon die naast iemand wil staan in psychisch lijden. In het begin gaat het goed, maar na een aantal weken staat de persoon die lijdt alleen en is geneigd het op te geven, al is ook dat vaak geen optie.

Om lijden aan te zien en de persoon te blijven ondersteunen, moeten we goed voor onszelf zorgen. Anders haken we af, maken een gaatje in de cocon en willen verder met ons leven. Een gemiste kans. We willen door! We willen vooruit. Er niet in blijven hangen, niet stilstaan.

Maar...stilstaan is een vorm van bewegen. De beweging is naar de diepte. Die beweging is erg belangrijk voor het transformatieproces, waarin een belangrijke levensles wordt geleerd. Het is ook beangstigend voor iemand die in dit proces zit, want wat ligt daar in de diepte verborgen?

Het is niet vreemd dat wij mensen een oplossing willen als het voor ons gevoel te lang duurt. Want toen wij holbewoners waren moest er snel een oplossing komen. Ons brein wil overleven. Een probleem moest snel opgelost worden om wilde dieren in de gaten te kunnen houden. Wie te ziek, zwaar gewond of uitgeput was werd achtergelaten.

Maar we leven niet meer als holbewoners met wilde dieren.

Laten we tijd nemen voor deze processen. Niet de emoties dempen met antidepressiva maar door de pijn heen en deze transformeren, omwerken naar een innerlijke kracht. Als iemand het zo moeilijk heeft, blijf dan ondersteunen tot je een ons weegt en zorg goed voor jezelf. Er moet namelijk een klus worden geklaard.

Je kunt er ook zelf veel aan leren. Als het jou te zwaar valt vraag dan zelf ondersteuning om het vol te houden om iemand te helpen die psychisch lijdt. Oordeel niet. Wees nabij. Heb geduld. En lig je wakker? Ga dan schrijven.